---

Waarom te veel zitten hét onzichtbare risico op werk is

We zitten meer dan ooit. Tijdens werk, thuis en onderweg brengen we uren achter elkaar zittend door. Toch realiseren veel mensen zich niet dat langdurig zitten één van de grootste gezondheidsrisico’s is van deze tijd. Sterker nog: onderzoek laat zien dat zitten op werk inmiddels het meest voorkomende gezondheidsrisico is in Europa.

Vooral bij kantoorwerk en thuiswerken lopen de zituren snel op. En dat heeft gevolgen. Niet alleen voor je lichaam, maar ook voor je energie, concentratie en productiviteit. In dit artikel lees je waarom langdurig zitten ongezond is én hoe je dit eenvoudig kunt doorbreken tijdens je werkdag.

Hoeveel zitten we gemiddeld per dag?

Als we kijken naar de cijfers, wordt duidelijk hoe structureel het probleem is. Gemiddeld zitten we zo’n 8,7 uur per dag. Daarvan vindt bijna de helft plaats tijdens werkuren, aangevuld met zitmomenten in onze vrije tijd en tijdens woon-werkverkeer.

Bijna de helft van de werkenden zit zelfs zes uur of langer per werkdag. Dat betekent dat langdurig zitten voor veel mensen geen uitzondering is, maar de standaard. Zeker in kantoorfuncties, waar het werk zich grotendeels achter een scherm afspeelt, lopen de zituren snel op zonder dat we het doorhebben. Een zit-sta bureau biedt dan op een laagdrempelige manier een oplossing.

48% van de werknemers zit 6+ uur per dag

Waarom is langdurig zitten ongezond?

Hoewel zitten misschien onschuldig lijkt, heeft het op de lange termijn een duidelijke impact op onze gezondheid. Onderzoek toont aan dat langdurig zitten het risico op hart- en vaatziekten aanzienlijk verhoogt. Mensen die dagelijks veel zitten en weinig bewegen, hebben zelfs tot 74% meer kans op deze aandoeningen. Daarnaast stijgt ook de kans op vroegtijdig overlijden en worden verbanden gelegd met onder andere diabetes type II en depressieve klachten.

Wat belangrijk is om te begrijpen, is dat het niet alleen gaat om hoeveel je beweegt, maar ook om hoe lang je achter elkaar stilzit. Zelfs mensen die regelmatig sporten, kunnen nog steeds negatieve effecten ervaren als ze de rest van de dag voornamelijk zitten. Het idee dat een uurtje sporten alles compenseert, klopt in de praktijk dus vaak niet.

Wat is de invloed van thuiswerken op zitgedrag?

Sinds de pandemie is onze manier van werken veranderd, en daarmee ook ons zitgedrag. Thuiswerken heeft veel voordelen, maar zorgt er ook voor dat we ongemerkt langer achter elkaar blijven zitten. Waar je op kantoor nog vanzelf in beweging komt, bijvoorbeeld door naar een vergaderruimte te lopen of koffie te halen, zijn die natuurlijke onderbrekingen thuis vaak minder aanwezig.

Onderzoek laat zien dat mensen die thuiswerken gemiddeld aanzienlijk langer zitten tijdens hun werkdag dan mensen die op locatie werken. Dit maakt thuiswerken een belangrijke factor in het toenemende zitgedrag en onderstreept hoe belangrijk het is om hier bewust mee om te gaan.

Hoe je dat kunt oplossen? Afwisselen tussen zitten, staan en bewegen. Ga een rondje wandelen tijdens je lunch. Wissel van zithouding door je bureaustoel in te ruilen voor een kniestoel of gebruik een balance board voor actief te staan.

Denk je dat een uurtje sporten dit oplost?
Helaas. Zo werkt het niet.

Het goede nieuws is dat de oplossing niet ingewikkeld hoeft te zijn. Je hoeft niet ineens uren per dag te gaan sporten om de negatieve effecten van zitten te verminderen. Juist kleine, regelmatige onderbrekingen blijken een groot verschil te maken. Even opstaan, een korte wandeling maken of simpelweg van houding veranderen kan al een positief effect hebben op je gezondheid.

De sleutel ligt in afwisseling. Ons lichaam is niet gemaakt om langdurig stil te zitten, maar ook niet om constant te staan. Het functioneert het beste wanneer we regelmatig wisselen tussen zitten, staan en bewegen. Door die afwisseling bewust in te bouwen in je werkdag, kun je al veel winst behalen.

Hoe kun je zitten tijdens werk verminderen?

Gedrag wordt sterk beïnvloed door de omgeving waarin je werkt. Als alles om je heen is ingericht op zitten, wordt het automatisch lastig om voldoende te bewegen. Daarom speelt de werkplek zelf een belangrijke rol in het doorbreken van zitgedrag.

Denk hierbij niet alleen aan fysieke aanpassingen, maar ook aan routines en gewoontes. Wanneer bewegen een vanzelfsprekend onderdeel wordt van je werkdag, bijvoorbeeld door staand overleg of korte beweegmomenten, wordt het veel makkelijker om dit vol te houden. Ook kleine triggers, zoals een reminder of collega’s die hetzelfde gedrag vertonen, kunnen hierin een groot verschil maken.

De rol van ergonomie en je werkplek

Misschien wel de belangrijkste stap is bewustwording. Veel mensen onderschatten hoeveel ze daadwerkelijk zitten op een dag. Pas wanneer je inzicht krijgt in je eigen gedrag, kun je beginnen met veranderen.

Het gaat daarbij niet om perfectie, maar om progressie. Elke keer dat je ervoor kiest om even op te staan of te bewegen, doorbreek je het patroon van langdurig zitten. En juist die herhaling zorgt uiteindelijk voor een gezondere werkdag.

Conlusie: minder zitten begint met kleine veranderingen

Zitten is onvermijdelijk in veel beroepen, maar langdurig stilzitten hoeft dat niet te zijn. Door bewuster om te gaan met je werkdag en kleine aanpassingen door te voeren, kun je een groot verschil maken voor je gezondheid, energie en productiviteit. Het is geen kwestie van alles omgooien, maar van anders kijken naar hoe je je dag indeelt.

Je hoeft niet minder te werken.
Je moet anders bewegen.

En dat begint… bij je volgende 30 minuten.

BRON: https://publications.tno.nl/publication/34645350/Lpg1Qn9U/TNO-2025-zitten-digi.pdf